Wednesday, January 10, 2018

Airavateswarar Temple, Darasuram

             శ్రీ ఐరావతేశ్వర స్వామి ఆలయం, ధారసురం 



ఆలయాల రాష్ట్రం తమిళనాడులో ఉన్న అద్భుత ఆలయాలు మరెక్కడా కనిపించవు. ముఖ్యంగా చోళ రాజుల కాలం(క్రీస్తుపూర్వం 3వ శతాబ్దం నుండి క్రీస్తు శకం 13వ శతాబ్దం)లో నిర్మించిన ఆలయాలు మనోహరమైన శిల్పాలకు నిలయాలు. తమిళ దేశంలో ఆలయాల నిర్మాణానికి ఆద్యులు పల్లవులు. వీరి కాలంలో ఎక్కువగా నిర్మించబడినవి గుహాలయాలు. మహాబలిపురం దీనికి నిదర్శనం. చోళుల తరువాత పాండ్యులు, విజయనగర, నాయక, హొయసల రాజ వంశాల వారు కూడా చక్కని ఆలయాల నిర్మాణాలు చేశారు. 
చోళుల నిర్మాణాలన్నీ విశాల ప్రాంగణంలో, రాతిని మైనపు ముద్దలా మలచగల నేర్పులైన శిల్పులు చిత్రవిచిత్రమైన శిల్పాలు, పురాణ ఘట్టాలను రమణీయంగా చెక్కారు. 
చోళ రాజుల నిర్మాణాలలో ప్రతివొక్కటి ఎన్నదగ్గవే ! కానీ శ్రీ బృహదీశ్వర ఆలయం, తంజావూరు, గంగై కొండ చోళ పురం లాంటివి ఆణి ముత్యాల లాంటివి. అదే కోవకి చెందిన మరో ఆలయం శ్రీ ఐరావతేశ్వర స్వామి కొలువైన ధారాసురం లో ఉన్నది.













కుంభకోణం నుండి అయిదు కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న దారాసురం నేటి శిల్పులకు ఒక పాఠశాల వంటిది. అత్యంత ప్రతిభావంతులైన శిల్పులు తమ ప్రతిభను ప్రతిబింబించేలా శిల్పాలను చెక్కారు. రధం ఆకారంలో ఉండే ఆలయానికి రాతి చక్రాలు, వాటిని లాగుతున్నట్లుగా ఏనుగులను, అశ్వాలను మలచారు. ఆలయ గోపురం ఎనభై అడుగుల ఎత్తుతో ఠీవీగా కనపడుతుంది.
మండపానికి చెక్కిన మెట్లు ఒకప్పుడు సరిగమ పదనిస అన్న స్వరాలను పలికేవట ! ప్రస్తుతం నిశ్శబ్దంగా ఉంటున్నాయి. మండప స్థంభాల పైన చెక్కిన శివకళ్యాణ దృశ్యాలు, శివ పురాణ ఘట్టాలు ఎంతో రమణీయంగా ఉంటాయి. మహేశ్వరుని పెళ్లి కుమారుని చేయడం, ఆ సుందర మూర్తిని మహిళలు మైమరచిపోయి చూస్తుండటం, సకల సరంజామా, మేళతాళాలతో, రాధాలు, గుర్రాలు,ఏనుగుల ఊరేగింపు ఓహ్ గొప్పగా ఉంటాయి.అదే విధంగా త్రిపురాంతక సంహార దృశ్యాలు, త్రినేత్రుడు మన్మధుని దహించే దృశ్యం, యోగ ముద్రలో ఉన్న పరమేశ్వరుని గణాలంతా ప్రార్ధించడం ఇవన్నీ బహు చక్కగా మలచారు. సూక్ష్మ శిల్పాలలో చాలా భాగం భరత  నాట్య అంశాలతో చెక్కినవి కావడం విశేషం. నాట్యకళకు చెందిన భంగిమలను మనోహరంగా చెక్కారు.















కొన్ని సందేశాత్మక శిల్పాలు కనపడతాయి. మహిళలకు యుద్ధ విద్యల ఆవశ్యకత తెలిపే విధంగా వారికి పోరాట కళలో శిక్షణ ఇస్తున్న దృశ్యాలు, పాఠశాలలో విద్య అభ్యసిస్తున్న శిల్పాలు కనపడతాయి. నాటి ప్రజల జీవన శైలిని తెలిపే శిల్పాలు నాటి విశేషాలను తెలుపుతాయి. 
ప్రతి ఒక్క అంగుళంలో చెక్కిన శిల్పాలు ఎన్నో విశేషాలను తెలుపుతాయి. రాతిని మట్టి ముద్దలాగా మార్చి శిల్పాలుగా మరల్చిన శిల్పుల గొప్పదనం ఎంతైనా కొనియాడతగినది. 
మూడు తలతో, నాలుగు చేతులతో అఘోర వీరభద్రుడు, మూడు ముఖాలు, ఎనిమిది చేతులతో అర్ధనారీశ్వరుడు, లింగోద్భవ మూర్తి, నాగరాజు, శ్రీ లక్ష్మీనారసింహ మూర్తి గర్భాలయ వెలుపలి గోడలలో కొలువై ఉంటారు. 













గర్భాలయంలో పెద్ద లింగ రూపంలో శ్రీ ఐరావతేశ్వర స్వామి పూజలందుకొంటుంటారు. దక్షిణ దిశగా అమ్మవారు శ్రీ పెరియ(దేవ)నాయకి నిలువెత్తు రూపంలో కొలువై ఉంటారు.  గర్భాలయ ప్రవేశ ద్వారానికి రెండుపక్కలా ద్వారపాలకులు శంఖ నిధి, పద్మనిధి శిల్పాలు నల్ల రాతి మీద చెక్కబడినాయి.
వెరసి పేరుకు తగినట్లుగా శ్రీ ఐరావతేశ్వర స్వామి వారి ఆలయంలో అన్నీ భారీగా ఉంటాయి. 
ఇక ఉపాలయాలలో శ్రీ దుర్గ, శ్రీ నారసింహ, శ్రీ చండికేశ్వర స్వామి ఉంటారు.
చోళులకు వాస్తు పట్ల అపార నమ్మకం. దానికి తగినట్లుగా ఇక్కడ గురువు, రాహుకేతువులకు వారి స్థానాలలో ప్రతిష్టించారు. ఇదే విధమైన గ్రహ ఆలయాలు ప్రఖ్యాత శ్రీ బృహదీశ్వరాలయంలో కూడా కనపడుతుంది.
కుంభకోణం చుట్టుపక్కల నవగ్రహ ఆలయాలను, అదే విధిగా చెన్నై చుట్టుపక్కల ఉన్న తొండైమండల నవగ్రహ ఆలయాలను నిర్మించినది చోళులే !!
 










ఇంతటి విశేష ఆలయాన్ని నిర్మించడానికి కారణం ఏమిటి అంటే పన్నెండవ శతాబ్దానికి చెందిన రెండవ రాజరాజ చోళుని కాలంలో ఒక చెట్టు క్రింద ఏనాటి నుండో ఉన్న శివలింగానికి ఆలయం కట్టించమని ఒక గొల్ల స్త్రీ కోరడం ! పరమశివ భక్తుడైన రాజరాజ చోళుడు స్వయంగా వెళ్లి లింగాన్ని సందర్శించి పూజించి, జోతిష్యులను లింగం గురించిన విశేషాల గురించి విచారించారట. 
వారు గ్రంధాల ఆధారంగా స్థల పురాణాన్ని వెలికితీసి రాజుకు విన్నవించారు. ఈ లింగం స్వయంభు. ఇంద్రుని వాహనమైన ఐరావతం శివదర్శనాన్ని ఆపేక్షిస్తూ తపస్సు చేయగా భక్తవత్సలుడు దర్శనం అనుగ్రహించి, అతని కోరిక మీద అక్కడే లింగరూపంలో కొలువైనారు. అదే ఈ లింగం. 
విషయం తెలుసుకొన్న చోళుడు మరింత భక్తి శ్రద్దలతో నిర్మాణంలో పాల్గొన్నాడు. తానే  స్వయంగా రాతి ఎంపిక నుండి, ఏయే శిల్పాలు చెక్కాలి అన్నదాకా నిర్ణయించారు. 
సుమారు ఇరవై అయిదు సంవత్సరాలు సాగిన నిర్మాణం కారణంగా ఈ ఊరిని రాజరాజ పురం అని పిలిచేవారు. తదనంతర కాలంలో ధారాసురం గా మారింది. 
ఆలయ కోనేరును యమ పుష్కరణి అని పిలుస్తారు. ఒక ముని శాప కారణంగా శరీరం మంటలలో మండుతున్న భాధ ఆవరించింది యమ ధర్మరాజును ! అది పోగొట్టుకోడానికి ఇక్కడకు వచ్చి ఈ కోనేరులో స్నానమాచరించి శాప విమోచనం పొందారని, ఆ కారణంగా ఈ పేరు వచ్చినది అని చెబుతారు. దీని లోనికి కావేరి నీరు వచ్చే ఏర్పాటు ఉన్నది. 










రాజరాజ చోళుని తరువాత పరిపాలించిన రాజులు, తమ వంతు కృషి చేసి ఆలయాన్ని అభివృద్దిచేసారు అనడానికి సాక్ష్యంగా ఎన్నో పురాతన తమిళ శాసనాలు ఆలయ గోడల పైన కనిపిస్తాయి. 
ప్రస్తుతం పురావస్తు శాఖ ఆధ్వర్యంలో ఉన్న ఈ ఆలయం ఉదయం తొమ్మిది నుండి సాయంత్రం ఆరు వరకు తెరచి ఉంటుంది.
కుంభకోణం నుండి సులభంగా ధారాసురం చేరుకోవచ్చును.














కుంభకోణం వెళ్లే వారు తప్పకుండా దర్శించి కొంత సమయం గడపవలసి ప్రదేశం శ్రీ ఐరావతేశ్వరస్వామి వారి ఆలయం.

నమః శివాయ !!!

Sunday, December 31, 2017

Bhagavan Sri Ramana maharshi satsangam, Ongole

           భగవాన్ శ్రీ రమణ మహర్షి సత్సంగము, ఒంగోలు



భగవాన్ శ్రీ రమణ మహర్షుల 138 వ జయంతి (30. 2. 7) సందర్బంగా ప్రపంచమంతటా ఉన్న ఆయన భక్తులు వివిధ రకాల సేవా, సత్సంగాలలో పాల్గొన్నారు. నా పూర్వ జన్మ సుకృతాన, ఒంగోలు శ్రీ రమణ మహర్షి భక్త బృందం వారు ఏర్పాటు చేసిన సత్సంగంలో పాల్గొనే అవకాశం లభించినది. 




 











గౌరవనీయులు, పెద్దలు అయిన శ్రీ కొప్పోలు హనుమంతరావు, శ్రీ నీలంరాజు పార్ధసారధి, శ్రీ సుబ్రహ్మణ్యం, శ్రీ ప్రసాదరావు గార్లతో పాటు ఎందరో పెద్దల ఆశీర్వాదం అందుకొనే అదృష్టం దక్కినది. 
ఇదంతా శ్రీ అరుణాచలేశ్వరుని మరియు భగవాన్ శ్రీ రమణ మహర్షుల కరుణాకటాక్షాలతోనే సాధ్యపడినది. 













ఈ కార్యక్రమానికి వెళ్లేలా నన్ను ప్రోత్సహించిన శ్రీ రావినూతల శ్రీరాములు (ప్రఖ్యాత రచయిత)గారికి నా హృదయపూర్వక కృతజ్ఞతలు.














ఆ  మధుర క్షణాలను అందరితో పంచుకోవాలన్న ఆశతో ఈ పోస్ట్ పెడుతున్నాను.

 కార్యక్రమంలో పాల్గొన్న పెద్దలందరికీ నా నమస్కారాలు. 

ఓం శ్రీ అరుణాచలేశ్వరాయ నమః !!!!


Friday, December 29, 2017

Bhairava Kona

                                            భైరవకోన 

మన రాష్ట్రంలో ఉన్న నల్లమల అడవులు అపురూప వనమూలికలకే కాదు, అరుదైన మరియు అంతరించిపోయే వన్యప్రాణులకు నివాసాలు. అంతే కాదు కొన్ని శతాబ్దాల నుండి ఎందరో ముముక్షువులకు నివాసాలుగా పేరొందాయి. 
యోగులు, సిద్దులు, కాపాలికులు, మునులు ఇక్కడ తపస్సు చేసుకున్నారన్న దానికి తగిన నిదర్శనాలు కనపడతాయి. 
ఇవన్నీ ఒక ఎత్తైతే అత్యంత పురాతనమైన ఎన్నో ఆలయాలు ఈ అడవులలో ఉన్నాయి. 
గుండ్ల బ్రహ్మశ్వరం, నెమలి గుండ్ల రంగనాయక స్వామి, అహోబిలం, మద్దిలేటి స్వామి, ఓంకారం ఇలా ఎన్నో ఉన్నాయి. 
వాటికీ భిన్నమైనది భైరవకోన. చిక్కని అరణ్యం మధ్యలో నెలకొని ఉన్న ఎనిమిది  గుహాలయాలే భైరవకోన. 








ప్రకాశం జిల్లా ముఖ్యపట్టణం ఒంగోలు కు నూట ఇరవై కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న అంబవరం కొత్తపల్లి కి సమీపంలోని చంద్రశేఖర పురం (సి యస్ పురం) దగ్గరలో ఉంటుందీ భైరవ కోన. సి యస్ పురం దాకా బస్సులు ఉంటాయి. అక్కడ నుండి సొంత ఆటోలలో చేరుకోవచ్చును. సొంత వాహనం అయితే గుహల దాకా నేరుగా వెళ్లేందుకు వీలుంది. అయిదు కిలోమీటర్లు.
ఈ క్షేత్రానికి పాలకుడు భైరవుడు. అనేక స్థానిక గాధలు వ్యాప్తిలో ఉన్నాయి ఈ గుహల గురించి. కానీ నిర్మాణ శైలి ప్రకారం చూస్తే ఇవన్నీ పల్లవుల కాలం (ఆరు నుండి ఎనిమిదో శతాబ్దాల మధ్య)
ఏర్పాటు చేసినట్లుగా తెలుస్తుంది. మహాబలిపురం లాంటి నిర్మాణాలను  పల్లవులే నిర్మించారు.










శశినాగ, రుద్రేశ్వర, విశ్వేశ్వర, నగిరికేశ్వర, భార్గేశ్వర, మల్లిఖార్జున, రామలింగేశ్వర, పక్ష మాలిక లింగ మొత్తం ఎనిమిది గుహాలయాలు. వీటిల్లో ఒకటి ఉత్తర ముఖంగా ఉండగా మిగిలినవి తూర్పు ముఖంగా ఉంటాయి. పైన శ్రీ అన్నపూర్ణేశ్వరీ దేవి ఆలయం నూతనంగా నిర్మించారు.
గుహే గర్భాలయం. మొదటి గుహకి ఉన్న ద్వారపాలకుల శిల్పాలు ఆకట్టుకొంటాయి.
ఎనిమిదో గుహాలయానికి వెలుపల ఒక పక్క శ్రీ బ్రహ్మ దేవుడు మరో పక్క శ్రీ మహావిష్ణువు రూపాలు చెక్కారు.
పౌర్ణమి రోజున చంద్ర కిరణాలు వెలుపల ఉన్న చిన్న నీటి గుండంలో పడి, పరావర్తనం చెంది అమ్మవారిని తాకుతాయి. అద్భుతమైన ఈ దృశ్యాన్ని వీక్షించడానికి ఎందరో భక్తులు తరలి వస్తారు.

 













క్రింది భాగంలో త్రిముఖ దుర్గాదేవి కొలువై ఉంటారు. మూడు ముఖాలలో ఒక ముఖం చిత్రంగా ఉంటుంది.
గుహాలయాలకు చేరుకొనే ముందు పైనించిపడే జలపాతం ఆకట్టుకొంటుంది. కాకపోతే వానా కాలంలోనే జల ప్రవాహం కనపడుతుంది. క్రింద నిలువచేసిన నీటిలో భక్తులు స్నానం చేస్తారు. పక్కనే నిత్యాన్నదాన మండపం ఉంటుంది. శ్రీ కాశీ నాయన ద్వారా వెలుగు లోనికి వచ్చిన భైరవ కోన లో అన్నదానం కూడా ఆయన భక్తుల చలవే !
చుట్టూ పచ్చని ప్రకృతి, స్వచ్ఛమైన గాలి పరిసరాలు హృదయాలను పరవశింపచేస్తాయి.






ఏమిదవ గుహ 












వాహనాలను నిలిపే చోట పెద్ద హనుమంతుడు ఆశీర్వదిస్తూ ఆహ్వానం పలుకుతుంటారు. 
ప్రకృతిని పరమేశ్వరుని ప్రేమించేవారు తప్పక దర్శించవలన క్షేత్రం భైరవకోన. 

నమః శివాయ !!!!


Airavateswarar Temple, Darasuram

              శ్రీ ఐరావతేశ్వర స్వామి ఆలయం, ధారసురం   ఆలయాల రాష్ట్రం తమిళనాడులో ఉన్న అద్భుత ఆలయాలు మరెక్కడా కనిపించవు. ముఖ్యంగా చోళ ర...